PvdA Amsterdam Centrum

Columns

De verkeerde bal (deel 2)

Wo 30 Jan 2008 - Michiel Mulder

In deel 1 zagen we dat de problemen op korte termijn door de crisis rond de rommelhypotheken voor de Amsterdammer beperkte effecten zal hebben. De kwestie leidt af van de écht problemen en die worden juist verergert door de remedie die aangedragen wordt voor de kwestie rond de rommelhypotheken.

Het échte probleem van de wereldeconomie is het dubbele tekort in Amerika: zowel de overheid als de particuliere sector leent meer dan ze binnenkrijgt. Al jarenlang. Dit gaat goed zolang het buitenland bereid is dit te financieren. Aldus ontstaat een zeepbel, die zich met name in de huizenprijzen voordeed, en die bel loopt nu een beetje leeg. Een welkome correctie.

Beter zou het zijn als de Amerikaanse overheid, net als onder Bill Clinton, het begrotingstekort omzet in een begrotingsoverschot en als de rente wordt verhoogt in plaats van verlaagd, zodat lenen duurder wordt en de onbalans enigszins wordt rechtgetrokken. Exact het tegenovergesteld van wat de Amerikanen nu voorstellen. Hoe lang is het buitenland nog bereid de tekorten te financieren?

En zo komen we op het echte probleem. Het Amerikaanse tekort wordt namelijk in toenemende mate gefinancierd door Aziatische en Arabische staatsfondsen. Een grote Amerikaanse bank moest een zeperd van 10 miljard aan rommelhypotheken afboeken en haalde dit geld op bij een Oliesjeik uit het Midden-Oosten. De helft van het Amerikaanse financieringstekort wordt gefinancierd door China. De Amerikaanse schuldenmakers liggen dus aan het infuus van China en het Midden-Oosten.

Zolang iedereen er belang bij heeft de status quo te handhaven, zal die gehandhaafd blijven, is mijn voorspelling. Als de wereld de Amerikaanse tekorten niet meer wil financieren zal de Dollar dalen. De Chinezen hebben enkele honderden miljarden dollars op de bank staan en zullen willen voorkomen dat dit geld in rook opgaat.

Maar er zijn ook krachten die op middellange termijn, maar zelfs op de korte termijn, de Chinezen mogelijkerwijs nopen tot een beleidsomslag. De inflatie in China loopt de laatste maanden tegen de 7%, terwijl de staat streeft naar 3%. Nu al wordt een politiek ingezet van monetaire verkrapping (banken moeten 15% van hun tegoeden aanhouden bij de centrale bank) en er wordt een koerstijging van de Yuan verwacht van maar liefst 12% ten opzichte van de Euro. Dit is bedoeld om de inflatie te beteugelen, maar het is slecht voor de export.

Die export ligt hoog en de economische groei steeg de afgelopen jaren in China dan ook tot 10%. Blijkbaar zijn dubbele groeicijfers niet mogelijk zonder dat het inflatiespook opdoemt.

Daar komt bij dat China op de lange termijn streeft naar een autarkische economie. De Chinese staat stelt eisen aan investeerders die ertoe moeten leiden dat de Chinezen leren van het buitenland. Op termijn moet dit ertoe leiden dat Chinezen in Chinese auto’s rijden en het buitenland niet meer nodig hebben. Dan zullen de Amerikanen het oliegeld hard nodig hebben om hun schulden te financieren. Of de oliesjeiks daartoe bereid zijn, zal veel afhangen van hoe de clash of cultures zich ontwikkelt. En wat willen ze ervoor terug? Wellicht dezelfde non-interventie politiek die China momenteel te beurt valt…

Dan zal de Amsterdammer meer gaan merken van de structurele economische problemen.